ជាតក

1 2 3 66

ភណ្ឌុតិណ្ឌុកជាតក

។ នមោ តស្ស ភគវតោ អរហតោ សម្មាសម្ពុទ្ធស្ស ។

ភណ្ឌុតិណ្ឌុកជាតក

(អដ្ឋកថា ឆដ្ឋ. គន្ធតិន្ទុកជាតក)

 

ព្រះសាស្ដា កាលស្ដេចគង់នៅ​វត្តជេតពន ទ្រង់ប្រារព្ធ​រាជោវាទ (ការទូន្មាន​ព្រះរាជា) បានត្រាស់​ព្រះធម្មទេសនា​នេះ មានពាក្យថា អប្បមាទោ ដូច្នេះ​ជា​ដើម ។

រាជោវាទ ក្នុងរឿងរ៉ាវ​បច្ចុប្បន្ននេះ មាន​ពិស្ដារ​ក្នុងទី​ខាងក្រោយ​ហើយ ។

 

ចំណែករឿងក្នុងអតីតកាល ព្រះរាជា​ព្រះនាម បញ្ចាល ទ្រង់តាំងនៅ​ក្នុង​អគតិធម៌ ជាអ្នក​ប្រមាទ សោយរាជ​សម្បត្តិ​ដោយអធម៌ ក្នុង​ឧត្តរបញ្ចាលនគរ ដែន​កបិលរដ្ឋ ។ ពួកមន្ត្រី​រាជការ​ទាំងឡាយ មាន​អាមាត្យ​ជាដើម​សូម្បី​ទាំងអស់ របស់ព្រះរាជា​នោះ ក៏ជាអ្នក​មិនប្រកប​ដោយធម៌​ដែរ ។ ពួកអ្នកដែន​ត្រូវ​បៀតបៀន ដោយ​ភាស៊ីអាករ នាំប្រពន្ធ​កូនរត់គេច ប្រព្រឹត្ត​ទៅ ហាក់ដូច​ជាម្រឹគព្រៃ ។ ទីកន្លែង​ដែលធ្លាប់​ជា​ស្រុក ក៏មិនប្រាកដ​ដូចជា​ស្រុក ។ ក្នុងពេលថ្ងៃ មនុស្ស​ទាំងឡាយ​មិនអាច​នឹងនៅផ្ទះ ព្រោះខ្លាច​ពួក​រាជបុរស នាំគ្នា​យកមែកឈើ​ដែលមាន​បន្លាមក​ឡោមព័ទ្ធ​ផ្ទះ ដល់ពេល​យប់ ទើបមក​នៅក្នុងផ្ទះ កាល​អរុណរះ​ឡើង ក៏ចូលទៅ​ក្នុងព្រៃវិញ ។​ ពួករាជបុរស​ប្លន់ក្នុង​ពេលថ្ងៃ ពួកចោរប្លន់​ក្នុងពេលយប់ ។ ក្នុងពេល​នោះ ព្រះពោធិសត្វ កើតជា​គន្ធតិន្ទុកទេវតា (ទេវតានៅ​នឹងដើម​ទន្លាប់ក្រអូប) នៅខាង​ក្រៅ​ព្រះនគរ តែងបាន​ទទួលពលិកម្ម ដែលមាន​តម្លៃ​មួយពាន់ អំពីសម្នាក់​ព្រះរាជា រាល់ៗ ឆ្នាំ​ ។ ទេវតា​នោះ​គិតថា​ ព្រះរាជា​នេះជា​មនុស្ស​ប្រមាទ គ្រប់គ្រង​រាជ្យ ដែនទាំងមូល​នឹងវិនាស បើវៀរចាក​យើងហើយ មិនមាន​អ្នកដទៃ​ណាមួយ ដែលអាច​នឹងញ៉ាំង​ព្រះរាជា​នោះ ឲ្យតាំងនៅ​ក្នុងផ្លូវត្រូវ​បានឡើយ ម្យ៉ាង​ទៀត ព្រះរាជា​ជាអ្នក​មានគុណ ទ្រង់តែង​បូជាពលី​ដែល​មានតម្លៃ ១ ពាន់ រាល់ៗឆ្នាំ​ដល់យើង យើងនឹងឲ្យ​ឱវាទដល់​ព្រះអង្គ ។

 

ក្នុងវេលាយប់ ព្រះពោធិសត្វ​ចូលទៅកាន់​បន្ទប់ដ៏មាន​សិរីរបស់​ព្រះរាជា ឋិតនៅ​ចំណែកខាង​លើព្រះសីសៈ បញ្ចេញ​ពន្លឺ ឈរលើអាកាស ។ ព្រះរាជា​ឃើញទេវតា​នោះដែល​រុងរឿង ហាក់បីដូចជា ព្រះអាទិត្យ​បញ្ចេញ​បន្លឺ​តិចៗ ហើយសួរថា អ្នកជាអ្វី អ្នកមកទីនេះ​ដោយ​ហេតុអ្វី ។ ព្រះពោធិសត្វ​ស្ដាប់ពាក្យ​របស់​ព្រះរាជា​នោះ​ហើយ ពោលថា បពិត្រ​មហារាជ យើងជា​គន្ធតិន្ទុកទេវតា យើងមក​ដោយគិតថា នឹងឲ្យ​ឱវាទ​ដល់​ព្រះអង្គ ។ កាលព្រះរាជា ត្រាស់យ៉ាង​នេះថា លោកឲ្យ​ឱវាទ​ដូចម្ដេច ? ព្រះមហាសត្វ​ពោលថា បពិត្រ​មហារាជ ព្រះអង្គ​ជាមនុស្ស​ប្រមាទ គ្រប់គ្រង​រាជ្យ កាលបើយ៉ាងនេះ ដែនទាំងមូល​របស់​ព្រះអង្គ​នឹង​វិនាស ដូចជា​ត្រូវចោរប្លន់ ធម្មតា​ព្រះរាជា​ទាំងឡាយ​គ្រប់គ្រង​រាជ្យ ដោយសេចក្ដី​ប្រមាទ រមែង​មិនជា​ម្ចាស់នៃដែន​ទាំងមូល​ឡើយ កាលដល់​សេចក្ដី​វិនាស​ក្នុងភពបច្ចុប្បន្ន​ហើយ នឹងកើត​ក្នុងមហានរក ក្នុងភព​ខាងមុខ​ទៀត ។ កាលព្រះរាជា​ដល់សេចក្ដី​ប្រមាទ​ហើយ ជនខាងក្នុង និងជនខាង​ក្រៅរាជវាំង ក៏ជា​មនុស្ស​ប្រមាទដែរ ព្រោះ​ហេតុនោះ ព្រះរាជា​គប្បីជាអ្នក​មិនប្រមាទ​ដ៏ក្រៃលែង ដូច្នេះហើយ កាល​នឹងផ្ដើម​ព្រះធម្មទេសនា ទើប​ពោល ១១ គាថា ថា

អប្បមាទោ អមតបទំ, បមាទោ មច្ចុនោ បទំ;

អប្បមត្តា ន មីយន្តិ, យេ បមត្តា យថា មតា។

សេចក្តីមិនប្រហែស ជាឧបាយឲ្យ​បាននូវ​ព្រះនិព្វាន​ឈ្មោះ​អមតៈ សេចក្តីប្រហែស ជាផ្លូវនៃ​សេចក្តីស្លាប់ ពួកជន​អ្នកមិន​ប្រហែស ឈ្មោះថា មិនស្លាប់ ពួកជន​ណា ជាអ្នកប្រហែស ពួកជននោះ​ដូចជា​ស្លាប់ហើយ

 

មទា បមាទោ ជាយេថ, បមាទា ជាយតេ ខយោ;

ខយា បទោសា ជាយន្តិ, មា មទោ ភរតូសភ។

សេចក្តីប្រហែស រមែងកើតឡើង ព្រោះសេចក្តី​ស្រវឹង ការអស់ទៅ (នៃញាតិជាដើម) រមែងកើត​ឡើង ព្រោះសេចក្តី​ប្រហែស សេចក្តី​ប្រទូស្ត​ទាំងឡាយ រមែង​កើតឡើង ព្រោះការអស់ទៅ (នៃញាតិ​ជាដើម) បពិត្រ​ព្រះអង្គ​ដ៏ប្រសើរ មានភារៈ (ក្នុងដែន) ព្រះអង្គ​កុំប្រហែស​ឡើយ

 

ពហូ ហិ ខត្តិយា ជីនា, អត្ថំ រដ្ឋំ បមាទិនោ;

អថោបិ គាមិនោ គាមា, អនគារា អគារិនោ។

ពួកក្សត្រិយ៍ច្រើនអង្គ មានសេចក្តីប្រហែស ញ៉ាំង​សេចក្តី​ចម្រើន និងញ៉ាំងដែន​ឲ្យវិនាស ចំណែក​ពួកមេស្រុក អ្នកស្រុក អ្នកបួស គ្រហស្ថ ក៏វិនាស

 

ខត្តិយស្ស បមត្តស្ស, រដ្ឋស្មឹ រដ្ឋវឌ្ឍន;

សព្វេ ភោគា វិនស្សន្តិ, រញ្ញោ តំ វុច្ចតេ អឃំ។

បពិត្រព្រះរាជា ព្រះអង្គញ៉ាំង​ដែនឲ្យចម្រើន ភោគៈ​ទាំងអស់​ក្នុងដែន​របស់ក្សត្រ ជាអ្នក​ប្រហែស រមែង​វិនាស សេចក្តីវិនាស​នោះ ជាទុក្ខរបស់​ព្រះរាជា

 

នេស ធម្មោ មហារាជ, អតិវេលំ បមជ្ជសិ;

ឥទ្ធំ ផីតំ ជនបទំ, ចោរា វិទ្ធំសយន្តិ នំ។

បពិត្រមហារាជសេចក្តីប្រហែសនេះ មិនមែនជាធម៌ (របស់ពួក​ព្រះរាជា​បុរាណទេ) ព្រះអង្គ​ប្រហែសហួសប្រមាណ ពួកចោរ​កម្ចាត់នូវ​ជនបទ​ដែលសម្បូរណ៍​ថ្កុំថ្កើង​នោះ

 

ន តេ បុត្តា ភវិស្សន្តិ, ន ហិរញ្ញំ ន ធានិយំ;

រដ្ឋេ វិលុប្បមានម្ហិ, សព្វភោគេហិ ជីយសិ។

ពួកបុត្ររបស់ព្រះអង្គ​មិនមាន ទាំងប្រាក់​ក៏មិនមាន ទាំងទ្រព្យ​ក៏មិនមាន កាលបើចោរប្លន់​រាស្រ្ត (យ៉ាងនេះ) ព្រះអង្គ​នឹងសាបសូន្យ​ចាកភោគៈ គ្រប់​យ៉ាង

 

សព្វភោគា បរិជិណ្ណំ, រាជានំ វាបិ ខត្តិយំ;

ញាតិមិត្តា សុហជ្ជា ច, ន តំ មញ្ញន្តិ មានិយំ។

ពួកញាតិមិត្រ និងសម្លាញ់ រមែងមិន​ទទួលដឹង នូវ​ក្សត្រ​នោះ ដែលជា​ព្រះរាជា​សាបសូន្យ​ចាកភោគៈ​ទាំងពួង ជាបុគ្គល​ដែលគួរ​ទទួលដឹងទេ

 

ហត្ថារោហា អនីកដ្ឋា, រថិកា បត្តិការកា;

តមេវមុបជីវន្តា, ន តំ មញ្ញន្តិ មានិយំ។

ពួកពលដំរី ពួកសេនា ពលរថ ពលថ្មើជើង និង​ពួក​កម្មករ ដែលអាស្រ័យចិញ្ចឹមជីវិត​នឹងព្រះរាជា​នោះឯង ក៏មិន​ទទួលដឹង​នូវព្រះរាជា ដែលគួរ​ទទួលដឹងនោះ

 

អសំវិហិតកម្មន្តំ, ពាលំ ទុម្មន្តិមន្តិនំ;

សិរី ជហតិ ទុម្មេធំ, ជិណ្ណំវ ឧរគោ តចំ។

សិរី គឺយសសម្បត្តិ រមែងលះបង់​នូវបុគ្គល​ពាល អ្នកមិន​ចាត់ចែងនូវ​ការងារ មានគំនិត​អាក្រក់ អាប់​ឥតប្រាជ្ញា ដូចជាពស់​លះបង់​នូវ​សំណកចាស់

 

សុសំវិហិតកម្មន្តំ, កាលុដ្ឋាយឹ អតន្ទិតំ;

សព្វេ ភោគាភិវឌ្ឍន្តិ, គាវោ សឧសភាមិវ។

ភោគៈទាំងអស់ រមែងចម្រើនដល់​បុគ្គលអ្នក​ចាត់ចែង​ការងារដោយ​ល្អ ក្រោកឡើង​ទាន់កាល ជាអ្នក​មិនខ្ជិល​ច្រអូល ដូចជាគោប្រព្រឹត្ត​ទៅមួយ​អន្លើដោយ​គោឧសភ

 

ឧបស្សុតឹ មហារាជ, រដ្ឋេ ជនបទេ ចរ;

តត្ថ ទិស្វា ច សុត្វា ច, តតោ តំ បដិបជ្ជសិ។

បពិត្រមហារាជ សូមព្រះអង្គ យាងទៅកាន់​ទីជាទី​ចាំស្តាប់ ក្នុងជនបទ ក្នុងដែន លុះទតឃើញ និងទ្រង់​ព្រះសណ្តាប់ ក្នុងដែន​នោះហើយ ក៏យក​ការណ៍ តាមរាជកិច្ច​នោះ តាម ដំណើរ​នោះ

 

ព្រះមហាសត្វឲ្យឱវាទដល់ព្រះរាជា​ដោយគាថា ១១ យ៉ាងនេះ​ហើយ ពោលទៀតថា សូមព្រះអង្គ​យាងទៅ កុំធ្វើ​ការបង្អង់យូរ ទ្រង់ចូរឃ្លាំ​មើលនូវដែន កុំឲ្យ​វិនាស​ឡើយ ដូច្នេះហើយ ទេវតា​ក៏ទៅកាន់​លំនៅ​របស់ខ្លួន​វិញ ។ ចំណែក​ព្រះរាជា​ស្ដាប់ពាក្យ​របស់ទេវតា​ហើយ ដល់​សេចក្ដី​សង្វេគ​តក់ស្លុត ក្នុងថ្ងៃស្អែក ទ្រង់ឲ្យ​ពួក​អាមាត្យ ទទួល​រាជកិច្ច ព្រះអង្គ​ជាមួយ​នឹងបុរោហិត ស្ដេចចេញ​ពីព្រះនគរ តាមទ្វារ ខាងកើត យាងទៅ អស់ផ្លូវ​ប្រមាណ​មួយយោជន៍ ។ ក្នុងទីនោះ មានអ្នក​ស្រុកចាស់​ម្នាក់ នាំយកមែក​បន្លាអំពីព្រៃ មកឡោមព័ទ្ធ​បិទបាំង​ផ្ទះ កាន់យក​ប្រពន្ធកូន ចូលទៅ​ក្នុងព្រៃ ក្នុង​ពេលល្ងាច កាលពួក​រាជបុរស​ចេញទៅ​បាត់ហើយ ក៏ត្រឡប់​មកផ្ទះ​របស់ខ្លួន គាត់ដើរ​ជាន់បន្លា មុតជើង​ត្រង់ទ្វារ​ផ្ទះ អង្គុយ​ច្រហោង កាលនឹង​ដកបន្លាចេញ ក៏ជេរ​ព្រះរាជា​ដោយគាថា​នេះថា

ឯវំ វេទេតុ បញ្ចាលោ, សង្គាមេ សរមប្បិតោ;

យថាហមជ្ជ វេទេមិ, កណ្ដកេន សមប្បិតោ។

ខ្លួនអញត្រូវបន្លាមុត ហើយវេទនា ក្នុងថ្ងៃនេះ យ៉ាងណា សូមឲ្យព្រះបាទ​បញ្ចាល ត្រូវសរ​ក្នុងសង្គ្រាម ហើយវេទនា យ៉ាងនោះដែរ

 

ពាក្យជេរព្រះរាជានោះ គឺប្រព្រឹត្តទៅ ដោយអំណាច របស់​ព្រះពោធិសត្វ​នោះឯង ។ អ្នកសិក្សា​គប្បីជ្រាបថា បុរសចាស់​នោះ ត្រូវព្រះពោធិសត្វ​គ្របសង្កត់​ចិត្ត ហើយ​ទើបជេរ ។ ក្នុងពេលនោះ ព្រះរាជា និង​បុរោហិត ទៅឈរ​ជិតបុរសចាស់​នោះ ដោយ​ភេទមិន​មានគេស្គាល់ ។ កាលបាន​ស្ដាប់ពាក្យ​របស់​បុរសនោះ​ហើយ បុរោហិត​ក៏ពោលគាថា​ដទៃថា

ជិណ្ណោ ទុព្ពលចក្ខូសិ, ន រូបំ សាធុ បស្សសិ;

កឹ តត្ថ ព្រហ្មទត្តស្ស, យំ តំ មគ្គេយ្យ កណ្ដកោ។

អ្នកជាមនុស្សចាស់ មានភ្នែកទុព៌ល មើលរូបមិន​ឃើញ​ដោយ​ស្រួលទេ បន្លាមុតអ្នកឯង ដោយហេតុណា (ទោស) របស់ព្រះរាជា​ព្រហ្មទត្ត ចំពោះ​ហេតុនោះ តើដូចម្តេច

 

បុរោហិតពោលថា អ្នកមុតបន្លា​ដោយការមិន​ឈ្លាស​របស់​ខ្លួន ទោសរបស់​ព្រះរាជា​នោះ​ដូចម្ដេច ? អ្នកជេរ​ព្រះរាជា​ដោយហេតុ​ណា ព្រះរាជា​មានតួនាទី​សម្លឹង​រកមើល ហើយប្រាប់ថា មានបន្លា ដល់អ្នកឬអ្វី ?

 

បុរសចាស់ស្ដាប់ពាក្យនោះហើយ ពោល ៣ គាថាថា

ពហ្វេត្ថ ព្រហ្មទត្តស្ស, សោហំ មគ្គស្មិ ព្រាហ្មណ;

អរក្ខិតា ជានបទា, អធម្មពលិនា ហតា។

ម្នាលព្រាហ្មណ៍ ក្នុងហេតុនេះ ទោសរបស់​ព្រះរាជា​ព្រហ្មទត្ត មានច្រើន (បានជា) ខ្ញុំនោះ (ធ្លាក់) ក្នុងផ្លូវ (មានបន្លា) ព្រោះពួកអ្នកជនបទ ព្រះរាជា​មិនរក្សា ទ្រង់បៀតបៀន​ដោយ​ពលិកម្ម (សួយសារអាករ) មិនប្រកប​ដោយធម៌

 

រត្តិញ្ហិ ចោរា ខាទន្តិ, ទិវា ខាទន្តិ តុណ្ឌិយា;

រដ្ឋស្មឹ កូដរាជស្ស, ពហុ អធម្មិកោ ជនោ។

ក្នុងវេលាយប់ ពួកចោរស៊ី (ប្លន់) ក្នុងវេលាថ្ងៃ ពួកអ្នក​រាជការ បៀតបៀនស៊ី ក្នុងដែន​របស់ព្រះរាជា​ខូចកាច ជនមិន​ប្រកបដោយ​ធម៌ មានច្រើន

 

ឯតាទិសេ ភយេ ជាតេ, ភយដ្ដា តាត មាណវា;

និល្លេនកានិ កុព្វន្តិ, វនេ អាហត្វ កណ្ដកំ។

ម្នាលអ្នក កាលបើភ័យបែបនេះ កើតហើយ មនុស្ស​ទាំងឡាយ​ដែលត្រូវ​ភ័យគ្របសង្កត់ តែងនាំ​យកនូវ​បន្លាក្នុង​ព្រៃ មកធ្វើជាទី​សម្រាប់ពឹងពួន

 

ម្នាលព្រាហ្មណ៍ ខ្ញុំធ្លាក់ក្នុងផ្លូវ​មានបន្លា ហើយអង្គុយ ក្នុង​រឿងនេះ ទោសរបស់​ព្រះបាទព្រហ្មទត្ត​មានច្រើន អ្នកមិន​ដឹងការប្រព្រឹត្ត​ទៅក្នុងផ្លូវ​មានបន្លា​របស់ខ្ញុំ ដោយ​ទោសរបស់​ព្រះរាជា អស់កាល​មានប្រមាណ​ប៉ុណ្ណេះ​ឬ ?

 

ពាក្យថា តែងនាំយកនូវបន្លាក្នុងព្រៃ សេចក្ដីថា ជនទាំង​ឡាយ នាំយក​បន្លាមក​ឡោមព័ទ្ធ បិទបាំង ហើយ​បោះបង់​ផ្ទះ កាន់យក​ប្រពន្ធកូន ចូលទៅ​ក្នុងព្រៃ ធ្វើទីពួន ។ គ្រានោះ បន្លាណា​ក្នុងព្រៃ គេនាំ​យកបន្លា​នោះមក​បិទបាំងផ្ទះ ។ ព្រោះដូច្នោះ ខ្ញុំទើប​មុតបន្លា ដោយទោស​របស់ព្រះរាជា​នោះឯង សូមអ្នក​កុំឧបត្ថម្ភ​ដល់ព្រះរាជា​នោះឡើយ ។

 

ព្រះរាជាស្ដាប់ពាក្យនោះហើយ ហៅបុរោហិតមក ត្រាស់​ថា នែអាចារ្យ មនុស្សចាស់ ពោលសមគួរ​ហើយ ជាទោស​របស់យើង អ្នកចូរមក យើងនឹង​ត្រឡប់ទៅ ហើយ​សោយរាជ្យ​ដោយធម៌ ។ ព្រះពោធិសត្វ​ជ្រែកចូល​ក្នុងសរីរៈ​របស់បុរោហិត រួចដើរ​ទៅខាងមុខ ពោលថា បពិត្រ​មហារាជ ពួកយើង​នឹងឃ្លាំ​មើលខាង​មុខទៀត​សិន ។ ព្រះរាជ និងបុរោហិត ចេញពី​ស្រុក​នោះ កាលទៅ​កាន់ស្រុក​ដទៃ បានឮ​សំឡេងស្ត្រី​ចាស់​ម្នាក់ ក្នុងរវាង​ផ្លូវ ។ បានឮមកថា ស្ត្រីចាស់នោះ ជាស្ត្រី​ក្រីក្រ កាលរក្សា​កូនស្រី​ដែលពេញវ័យ​ ២ នាក់ ទើបមិន​ឲ្យកូនស្រី​ទៅកាន់ព្រៃ ។ ស្ត្រីនោះ​ត្រូវទៅ​នាំយក​ឧស និងបន្លែ​អំពីព្រៃ ដោយខ្លួនឯង​មកចិញ្ចឹម​កូនស្រី ។ ថ្ងៃនោះ នាងឡើង​លើដើមឈើ​មួយ កាល​កំពុង​បេះអន្លក់ ក៏រអិលធ្លាក់​ចុះមក​លើដី កាលនឹង​ជេរព្រះរាជា​ដោយសេចក្ដី​ស្លាប់ ទើបពោល​គាថាថា

កទាស្សុ នាមយំ រាជា, ព្រហ្មទត្តោ មរិស្សតិ;

យស្ស រដ្ឋម្ហិ ជីយន្តិ, អប្បតិកា កុមារិកា។

ពួកកុមារីជាស្ត្រីគ្មានប្តី រហូតចាស់ក្នុងដែននៃព្រះរាជា​ព្រហ្មទត្ត កាលណាហ្ន៎ ព្រះរាជា​ព្រហ្មទត្តនេះ នឹង​ស្លាប់ទៅ

 

ពាក្យថា ជាស្ត្រីគ្មានប្តី សេចក្ដីថា ជាស្ត្រីមិន​មានស្វាមី អធិប្បាយ​ថា បើស្វាមី​របស់ស្ត្រី​ទាំងនោះមាន គេនឹង​គប្បី​ចិញ្ចឹម​យើង ។ ចំណែកខ្ញុំ​សោយសេចក្ដី​ទុក្ខ ក្នុងដែន​របស់​ព្រះរាជា​អាក្រក់នេះ កាលណាហ្ន៎ ព្រះរាជា​នោះនឹង​ស្លាប់ ។

 

ស្ត្រីចាស់នោះជេរ​យ៉ាងនេះ ក៏ដោយ​អានុភាព​ព្រះពោធិសត្វ ។ ពេលនោះ បុរោហិត​ កាលនឹង​ហាម​ឃាត់​ស្ត្រីនោះ ទើបពោល​គាថាថា

ទុព្ភាសិតញ្ហិ តេ ជម្មិ, អនត្ថបទកោវិទេ;

កុហឹ រាជា កុមារីនំ, ភត្តារំ បរិយេសតិ។

នែនាងលាមក ជាស្ត្រីមិនឈ្លាស ក្នុងឧបាយនៃសេចក្តី​ចម្រើន ពាក្យនាង​ជាពាក្យអាក្រក់ ព្រះរាជា​នឹងស្វែង​រកប្តីឲ្យ​ពួកនាង​កុមារីក្នុងទីណា

 

ស្ត្រីចាស់ស្ដាប់ពាក្យនោះហើយ ទើបពោល ២ គាថាថា

ន មេ ទុព្ភាសិតំ ព្រហ្មេ, កោវិទត្ថបទា អហំ;

អរក្ខិតា ជានបទា, អធម្មពលិនា ហតា។

នែព្រាហ្មណ៍ ពាក្យរបស់ខ្ញុំមិនអាក្រក់ទេ ខ្ញុំជាស្រ្តី​ឈ្លាស់វៃ​ក្នុងផ្លូវចម្រើន ព្រោះពួក​អ្នកជនបទ សេ្តច​មិនរក្សា ទ្រង់បៀតបៀន ដោយសារ​សួយអាករ មិន​ប្រកប​ដោយធម៌

 

រត្តិញ្ហិ ចោរា ខាទន្តិ, ទិវា ខាទន្តិ តុណ្ឌិយា;

រដ្ឋស្មឹ កូដរាជស្ស, ពហុ អធម្មិកោ ជនោ;

ទុជ្ជីវេ ទុព្ភរេ ទារេ, កុតោ ភត្តា កុមារិយោ។

ក្នុងវេលាយប់ ពួកចោរស៊ី (ប្លន់) ក្នុងវេលាថ្ងៃ ពួកអ្នក​រាជការ​បៀតបៀន​ស៊ី ក្នុងដែន​ព្រះរាជា ខូចកាច ជនមិន​ប្រកប​ដោយធម៌​មានច្រើន កាលបើ​រាស្ត្រ​រស់នៅ​ដោយលំបាក ចិញ្ចឹម​ប្រពន្ធបាន​ដោយលំបាក តើពួក​នាងកុមារី​បានប្តីអំពីណា

 

ព្រះរាជាស្ដាប់ពាក្យស្ត្រីនោះហើយ ត្រាស់ថា នាង​ពោល​ត្រឹមត្រូវ​ហើយ រួចស្ដេចយាង​ចេញអំពី​ទីនោះ ទៅកាន់​ទីដទៃ បានឮសំឡេង​អ្នកស្រែម្នាក់ ។ បាន​ឮ​មកថា កាល​កសិករកំពុង​ភ្ជួរ គោឈ្មោះ​សាលិយៈ ត្រូវ​មុតផាល ហើយដេក ។ កសិករនោះ កាលជេរ​ព្រះរាជា ទើបពោល​គាថាថា

ឯវំ សយតុ បញ្ចាលោ, សង្គាមេ សត្តិយា ហតោ;

យថាយំ កបណោ សេតិ, ហតោ ផាលេន សាលិយោ។

គោឈ្មោះ​សាលិយៈនេះ ត្រូវផាលមុត​ ហើយ​ដេក​ស្រតឹក យ៉ាងណា សូមឲ្យព្រះរាជា​បញ្ចាល ត្រូវគេ​សម្លាប់​ដោយលំពែង​ក្នុងសង្គ្រាម ដេកយ៉ាង​នោះចុះ

 

ពាក្យថា យ៉ាងណា សេចក្ដីថា គោបម្រើ​ឈ្មោះ​សាលិយៈ​នេះ ដល់វេទនា​ហើយដេកនៅ យ៉ាងណា សូមឲ្យ​ព្រះរាជា​បញ្ចាល​ដេកជាទុក្ខ​យ៉ាងនោះចុះ ។

 

លំដាប់នោះ បុរោហិត កាលបដិសេធ​ហាមឃាត់​កសិករ ទើបពោល​គាថាថា

អធម្មេន តុវំ ជម្ម, ព្រហ្មទត្តស្ស កុជ្ឈសិ;

យោ ត្វំ សបសិ រាជានំ, អបរជ្ឈិត្វាន អត្តនោ។

នែបុរសលាមក អ្នកណាខុសខ្លួនឯង ហើយផ្តាសា​ព្រះរាជា អ្នក (នោះ) ឈ្មោះថា​ខឹងចំពោះ​ព្រះរាជា​ព្រហ្មទត្ត ដោយហេតុ​មិនត្រូវ​តាមធម៌ទេ

 

កសិករស្ដាប់ពាក្យនោះហើយ ពោល ៣ គាថាថា

ធម្មេន ព្រហ្មទត្តស្ស, អហំ កុជ្ឈាមិ ព្រាហ្មណ;

អរក្ខិតា ជានបទា,អធម្មពលិនា ហតា។

ម្នាលព្រាហ្មណ៍ ខ្ញុំខឹងចំពោះព្រះរាជា​ព្រហ្មទត្តដោយហេតុត្រឹម​ត្រូវតាមធម៌ (ព្រោះថា) ពួកអ្នក​ជនបទ ស្តេច​មិនរក្សា ទ្រង់បៀតបៀនដោយ​សួយសារអាករ មិនប្រកប​ដោយធម៌

 

រត្តិញ្ហិ ចោរា ខាទន្តិ, ទិវា ខាទន្តិ តុណ្ឌិយា;

រដ្ឋស្មឹ កូដរាជស្ស, ពហុ អធម្មិកោ ជនោ។

ក្នុងវេលាយប់ ពួកចោរស៊ី ក្នុងវេលាថ្ងៃ ពួកអ្នករាជការ​បៀតបៀន​ស៊ី ក្នុងដែន​ព្រះរាជាខូចកាច ជនមិន​ប្រកបដោយ​ធម៌មានច្រើន

 

សា នូន បុន រេ បក្កា, វិកាលេ ភត្តមាហរិ;

ភត្តហារឹ អបេក្ខន្តោ, ហតោ ផាលេន សាលិយោ។

ស្រ្តីជាអ្នកនាំបាយមកនោះ ប្រាកដ​ដាំម្តងទៀត បានជានាំ​បាយមក​ក្នុងវេលា​រសៀល ខ្ញុំកំពុង​រកមើល នូវស្ត្រី​អ្នកនាំ​បាយមក គោឈ្មោះ​សាលិយៈ ក៏ត្រូវ​ផាលមុត

 

ពាក្យថា តាមធម៌ សេចក្ដីថា លោកកុំធ្វើ​ការសម្គាល់ថា ខ្ញុំជេរ​ដោយហេតុ​មិនត្រឹមត្រូវ​ឡើយ ។ ពាក្យថា ស្រ្តីជាអ្នកនាំបាយមកនោះ ប្រាកដដាំម្តងទៀត បានជា​នាំបាយ​មកក្នុង​វេលា​រសៀល សេចក្ដីថា ម្នាល​ព្រាហ្មណ៍ ស្ត្រីជាអ្នក​នាំបាយនោះ បានចម្អិន​បាយអំពី​ព្រឹកដើម្បី​ខ្ញុំ កាលកំពុង​នាំមក ប្រាកដ​ជាជាប់​នឹងពួកទាសៈ របស់ព្រះបាទ​ព្រហ្មទត្ត ដែលជា​អ្នករឹប​យកភាស៊ី មិនប្រកប​ដោយធម៌ នាងនឹង​ត្រឡប់​ចូលទៅ​ចម្អិនបាយ​ដើម្បីយើង ម្ដងទៀត ដោយ​ហេតុនោះ នាងទើបនាំ​បាយមក​ក្នុងពេល​វិកាល យើង​គិតថា ថ្ងៃនេះ នាងនាំ​បាយមក​ក្នុងពេលវិកាល ដូច្នេះ​ហើយ យើងត្រូវ​សេចក្ដី​ឃ្លានបៀតបៀន កាល​សម្លឹងរក​មើលស្ត្រី​អ្នកនាំបាយ​នោះ ទើបយក​ជន្លួញ​ចាក់គោ ដែលឈប់ គោសាលិយៈ​នោះ លើកជើង​ធាក់ផាល ក៏មុត​ដោយផាល​នោះ ។ ព្រោះហេតុនោះ លោក​កុំសម្គាល់ថា យើងជា​អ្នកប្រហារគោ គោសាលិយៈ​ត្រូវ ព្រះរាជា​អាក្រក់ប្រហារ​ហើយ លោកកុំ​សរសើរព្រះរាជា​នោះអី ។

 

ព្រះរាជា និងបុរោហិត ធ្វើដំណើរ​ទៅមុខទៀត ហើយស្នាក់​នៅក្នុង​ស្រុកមួយ ។ ក្នុងថ្ងៃស្អែក ពេលព្រឹក មានមេគោកាច​មួយ យកជើង​ធាក់អ្នករូត​ទឹកដោះ ឲ្យដួល​ជាមួយ​នឹងទឹកដោះគោ​ស្រស់ ។ អ្នករូតទឹកដោះគោ កាលជេរ​ព្រះបាទព្រហ្មទត្ត ទើបពោល​គាថាថា

ឯវំ ហញ្ញតុ បញ្ចាលោ, សង្គាមេ អសិនា ហតោ;

យថាហមជ្ជ បហតោ, ខីរញ្ច មេ បវដ្ដិតំ។

ក្នុងថ្ងៃនេះ ខ្លួនអញ (ត្រូវមេគោ) ធាក់ ទាំងទឹកដោះ​របស់អញ​កំពប់ទៅ យ៉ាងណា សូមឲ្យ​ព្រះរាជា​បញ្ចាលនគរ ត្រូវគេសម្លាប់​ដោយដាវ ក្នុងសង្គ្រាម វិនាស​យ៉ាងនោះចុះ

 

បុរោហិតស្ដាប់ពាក្យនោះហើយ កាលនឹង​ហាមឃាត់ ទើបពោល​គាថាថា

យំ បសុ ខីរំ ឆឌ្ឌេតិ, បសុបាលំ វិហឹសតិ;

កឹ តត្ថ ព្រហ្មទត្តស្ស, យំ នោ គរហតេ ភវំ។

សត្វចិញ្ចឹមនេះ ចាក់ចោលនូវទឹកដោះ សត្វចិញ្ចឹមបៀតបៀននូវអ្នក អ្នកដ៏ចម្រើន​តិះដៀល​យើង ដោយ​ហេតុណា កំហុស​ដូចម្តេច របស់ព្រះរាជា​ព្រហ្មទត្ត​ក្នុងហេតុ​នោះ

 

កាលព្រាហ្មណ៍បុរោហិតពោលគាថាហើយ អ្នករូត​ទឹកដោះគោ ក៏ពោល ៣ គាថាទៀតថា

គារយ្ហោ ព្រហ្មេ បញ្ចាលោ, ព្រហ្មទត្តស្ស រាជិនោ;

អរក្ខិតា ជានបទា, អធម្មពលិនា ហតា។

ម្នាលព្រាហ្មណ៍ ព្រះរាជាបញ្ចាលនគរ របស់រាជ​ត្រកូល​ព្រហ្មទត្ត គួរអ្នកផង​តិះដៀល​ហើយ ព្រោះថា ពួកអ្នក​ជនបទ ព្រះរាជា​មិនរក្សា ទ្រង់បៀតបៀន ដោយសួយអាករ មិនប្រកប​ដោយធម៌

 

រត្តិញ្ហិ ចោរា ខាទន្តិ, ទិវា ខាទន្តិ តុណ្ឌិយា;

រដ្ឋស្មឹ កូដរាជស្ស, ពហុ អធម្មិកោ ជនោ។

ក្នុងវេលាយប់ ពួកចោរស៊ី ក្នុងវេលាថ្ងៃ ពួកអ្នក​រាជការ​បៀតបៀន​ស៊ី ក្នុងដែនព្រះរាជាខូចកាច ជនមិន​ប្រកបដោយ​ធម៌មាន​ច្រើន

 

ចណ្ឌា អដនកា គាវី, យំ បុរេ ន ទុហាមសេ;

តំ ទានិ អជ្ជ ទោហាម, ខីរកាមេហុបទ្ទុតា។

មេគោកាច ផ្លាង យើងមិនបាន​រូតនូវទឹកដោះ​ណា ក្នុងកាល​មុន ក្នុងថ្ងៃនេះ ឥឡូវនេះ ពួកយើង​ក៏ត្រូវពួក​រាជបុរស អ្នកប្រាថ្នា​នូវទឹកដោះ មករឹបជាន់ ទើបរូត​នូវទឹកដោះ​នោះ

 

ពាក្យថា អ្នកប្រាថ្នានូវទឹកដោះ សេចក្ដីថា ពួកយើង​ត្រូវបុរស​របស់​ព្រះរាជា​មិនប្រកប​ដោយធម៌ ឲ្យនាំ​ទឹកដោះស្រស់​ច្រើន បៀតបៀន រឹបជាន់ ។ បើព្រះរាជា​នោះគ្រប់គ្រង​រាជ្យដោយ​ធម៌ នឹងមិន​នាំភ័យ​បែបនោះ​មកឲ្យ​ដល់យើង ។

 

ព្រះរាជា និងបុរោហិតគិតថា គាត់នេះ​និយាយត្រូវ ដូច្នេះ​ហើយ នាំគ្នាចេញ​អំពីស្រុកនោះ មានមុខ​ឆ្ពោះទៅ​ព្រះនគរ ហើយ​ដំណើរទៅ ។ ពួកអ្នក​ទារពន្ធដារ​នៅក្នុងស្រុកមួយ សម្លាប់​កូនគោមួយ ដើម្បី​ធ្វើស្រោមដាវ បានកាន់​យកស្បែកទៅ ។ មេគោ​មិនស៊ីស្មៅ មិនផឹកទឹក ដោយសេចក្ដី​សោកនឹងកូន យំសោក​ហើយដើរ​ទៅតាម ។ ពួកក្មេង​អ្នកស្រុក​ឃើញមេគោ​នោះហើយ កាលនឹង​ជេរព្រះរាជា ទើបពោល​គាថាថា

ឯវំ កន្ទតុ បញ្ចាលោ, វិបុត្តោ វិប្បសុក្ខតុ;

ថាយំ កបណា គាវី, វិបុត្តា បរិធាវតិ។

មេគោកំព្រា ជាសត្វព្រាត់ប្រាសនេះ ស្ទុះឆ្លេឆ្លា​យ៉ាងណា សូមឲ្យ​ព្រះរាជា​បញ្ចាល​នគរ ព្រាត់ប្រាស និរាស រីងស្ងួត កន្ទក់កន្ទេញ យ៉ាងនោះចុះ

 

លំដាប់នោះ បុរោហិតពោលគាថាដទៃថា

យំ បសុ បសុបាលស្ស, សម្ភមេយ្យ រវេយ្យ វា;

កោនីធ អបរាធត្ថិ, ព្រហ្មទត្តស្ស រាជិនោ។

សត្វចិញ្ចឹមរបស់អ្នករក្សានូវសត្វចិញ្ចឹម ស្ទុះឆ្លេឆ្លាក្តី ស្រែកក្តី ដោយហេតុណា កំហុស​ដូចម្តេច របស់ព្រះរាជា​ព្រហ្មទត្ត ក្នុងហេតុនេះ

 

លំដាប់នោះ ក្មេងអ្នកស្រុក​ពោល ២ គាថាថា

អបរាធោ មហាព្រហ្មេ, ព្រហ្មទត្តស្ស រាជិនោ;

អរក្ខិតា ជានបទា, អធម្មពលិនា ហតា។

បពិត្រមហាព្រាហ្មណ៍ កំហុស របស់ព្រះរាជា​ព្រហ្មទត្ត (មានពិត) ព្រោះថា ពួកអ្នកជនបទ ព្រះរាជា​មិនរក្សា ទ្រង់បៀតបៀន ដោយសួយសារអាករ មិនប្រកប​ដោយធម៌

 

រត្តិញ្ហិ ចោរា ខាទន្តិ, ទិវា ខាទន្តិ តុណ្ឌិយា;

រដ្ឋស្មឹ កូដរាជស្ស, ពហុ អធម្មិកោ ជនោ;

កថំ នោ អសិកោសត្ថា, ខីរបា ហញ្ញតេ បជា។

ក្នុងវេលាយប់ ពួកចោរស៊ី ក្នុងវេលាថ្ងៃ ពួកអ្នករាជការ​បៀតបៀន​ស៊ី ក្នុង​​ដែនព្រះរាជាខូចកាច ជនមិនប្រកប​ដោយធម៌​មានច្រើន ហេតុដូចម្តេចហ្ន៎ កូនគោរបស់យើង កំពុងបៅដោះ មានប្រយោជន៍​ដល់ស្រោមដាវ ត្រូវ​រាជបុរសសម្លាប់ ។

 

ពាក្យថា កូនគោរបស់យើង កំពុងបៅដោះ សេចក្ដីថា ពួកក្មេង​អ្នកស្រុក​ជេរព្រះរាជា​ថា កូនគោ​កំពុងបៅ​ដោះ ត្រូវពួក​សេវកៈ របស់ព្រះរាជា​លាមក​សម្លាប់ ឥឡូវនេះ មេគោនោះ​យំសោក​នឹងកូន សូមឲ្យ​ព្រះរាជា​អាក្រក់នោះ​យំសោក ដូចជា​មេគោនេះចុះ ។

 

ព្រះរាជា និងបុរោហិតពោលថា ក្មេងអ្នក​ស្រុកនិយាយ​ត្រូវ ដូច្នេះ​ហើយ ក៏ចៀស​ចេញទៅ ។ ក្នុងរវាងផ្លូវ ពួកក្អែក​កំពុងយក​ចំពុះ ចឹកស៊ីកង្កែប ក្នុងស្រះបោក្ខរណី​ដែលរីងស្ងួត ។  ព្រះពោធិសត្វ​បណ្ដាល​ឲ្យកង្កែប​ទាំងឡាយ​ក្នុងទីនោះ ជេរព្រះរាជា ដោយ​អានុភាព​របស់ខ្លួនថា

ឯវំ ខជ្ជតុ បញ្ចាលោ, ហតោ យុទ្ធេ សបុត្តកោ;

យថាហមជ្ជ ខជ្ជាមិ, គាមិកេហិ អរញ្ញជោ។

អញជាសត្វកើតក្នុងព្រៃ ត្រូវពួកក្អែក​ក្នុងស្រុកចឹកស៊ី ក្នុងថ្ងៃនេះ យ៉ាងណា សូមឲ្យ​ស្តេចបញ្ចាលនគរ ព្រមទាំង​បុត្រ ត្រូវគេកាប់​ក្នុងចម្បាំង ដាច់ខ្ទេចខ្ទី យ៉ាងនោះ​ចុះ

 

បុរោហិតស្ដាប់ពាក្យនោះហើយ កាលនឹងចរចា​ជាមួយ​កង្កែប ទើបពោល​គាថាថា

ន សព្វភូតេសុ វិធេន្តិ រក្ខំ, រាជានោ មណ្ឌូក មនុស្សលោកេ;

នេត្តាវតា រាជា អធម្មចារី, យំ តាទិសំ ជីវមទេយ្យុ ធង្កា។

នែកង្កែប ព្រះរាជាទាំងឡាយ ក្នុងមនុស្សលោក មិនចាត់ចែង នូវការរក្សា​ក្នុងពួកសត្វ​ទាំងពួងទេ ពួកក្អែក​ស៊ីនូវសត្វ​ទាំងរស់​ដូចជាឯង ដោយ​ហេតុណា ព្រះរាជា​មិនឈ្មោះ​ថា មិនប្រព្រឹត្តធម៌ ដោយហេតុមានប្រមាណ​ប៉ុណ្ណោះ

 

មានសេចក្ដីថា ក្អែកទាំងឡាយ​គប្បីចឹកស៊ីសត្វជីវិត ដោយ​ហេតុណា ដោយហេតុ​ត្រឹមប៉ុណ្ណេះ ព្រះរាជា​ឈ្មោះថា ជាអ្នក​មិនប្រកប​ដោយធម៌ ដូចម្ដេច ព្រះរាជា​នឹងចូលទៅ​ក្នុងព្រៃ ដើម្បីនឹង​រក្សាអ្នក បាន​ដូចម្ដេចកើត ។

 

កង្កែបស្ដាប់ពាក្យនោះហើយ ទើបពោល ២ គាថាថា

អធម្មរូបោ វត ព្រហ្មចារី, អនុប្បិយំ ភាសសិ ខត្តិយស្ស;

វិលុប្បមានាយ បុថុប្បជាយ, បូជេសិ រាជំ បរមប្បមាទំ។

ឱអ្នកជាព្រហ្មចារី មានតែសភាព​មិនប្រកប​ដោយធម៌​សោះ ពោលនូវ​ពាក្យសរសើរ ចំពោះ​ក្សត្រិយ៍ កាលបើ​ប្រជាជន​ជាច្រើន ដែលព្រះរាជា​រឹបជាន់ អ្នកនៅ​តែបូជា​ចំពោះ​ព្រះរាជា ជាអ្នក​មានវាទៈ​ដ៏ក្រៃលែង

 

សចេ ឥទំ ព្រហ្មេ សុរជ្ជកំ សិយា, ផីតំ រដ្ឋំ មុទិតំ វិប្បសន្នំ;

ភុត្វា ពលឹ អគ្គបិណ្ឌញ្ច កាកា, ន មាទិសំ ជីវមទេយ្យុ ធង្កា។

នែព្រាហ្មណ៍ ប្រសិនបើ ដែននេះមាន​អ្នករាជការល្អ រមែង​ជាដែន​ស្តុកស្តម្ភ មានរាស្ត្រ​រីករាយ​ជ្រះថ្លា ក្អែកទាំង​ពួង ក៏ស៊ីនូវដុំបាយ​ដ៏ប្រសើរ ជាគ្រឿង​បូជា (របស់មនុស្ស) ពួកក្អែក​មិនគប្បី​ស៊ីសត្វ ទាំងរស់​ប្រាកដ​ដូចជា​ខ្ញុំទេ

 

កង្កែប កាលនឹងតិះដៀល​បុរោហិត ទើបពោលថា ឱអ្នកជា​ព្រហ្មចារី ។ ពាក្យថា ​ចំពោះក្សត្រិយ៍ សេចក្ដីថា ចំពោះ​ស្ដេចបាប ។ ពាក្យថា ដែននេះ​មានអ្នក​រាជការល្អ សេចក្ដីថា បើដែននេះ​គប្បីមាន​អ្នករាជការ​ល្អ មានព្រះរាជា​មិនលុះក្នុង​អំណាច​នៃឆន្ទាគតិ​ជាដើម ជាស្ដេច​មិនប្រមាទ មិនញ៉ាំង​ទសរាជធម៌​ឲ្យកម្រើក ។ ពាក្យថា រមែងជា​ដែន​ស្ដុកស្ដម្ភ សេចក្ដីថា មានប្រឡាយ​ទឹកហូរទៅល្អ ក្នុង​រដូវភ្លៀង និងបរិបូណ៌​ដោយសន្ទូង ។ ពាក្យថា ពួកក្អែក​មិនគប្បីស៊ី​សត្វទាំងរស់​ប្រាកដ​ដូចជាខ្ញុំទេ សេចក្ដីថា​ កាលបើ​មានយ៉ាងនេះ ពួកក្អែក​មិនគប្បី​ស៊ីសត្វ​មានជីវិត ដែលប្រាកដ​ដូចជា ខ្ញុំ​ ។

 

ការជេរព្រះរាជាក្នុងស្ថានទីទាំង ៦ នេះ គឺជាអានុភាព​របស់​ព្រះពោធិសត្វ​នោះឯង ។

 

ព្រះរាជា និងបុរោហិត ស្ដាប់ពាក្យ​នោះហើយ ពោលថា មនុស្សទាំងពួង រហូត​ដល់កង្កែប ដែលជា​សត្វតិរច្ឆាន​ក្នុងព្រៃ នាំគ្នាជេរ​យើងតែម្យ៉ាង ដូច្នេះ​ហើយ ព្រះអង្គចេញ​ពីទីនោះ យាងទៅ​កាន់នគរ ទ្រង់សោយ​រាជសម្បត្តិ ប្រកប​ដោយធម៌ ឋិតនៅ​ក្នុងឱវាទ​របស់ព្រះមហាសត្វ ទ្រង់ធ្វើបុណ្យ​ទាំងឡាយ មានការ​ឲ្យទាន​ជាដើម ។

 

ព្រះសាស្ដា នាំព្រះធម្មទេសនា​នេះ មកសម្ដែង​ដល់ព្រះបាទ​កោសល​ហើយ ទ្រង់ត្រាស់ថា បពិត្រ​មហារាជ ធម្មតាព្រះរាជា ត្រូវលះបង់​ដំណើរអគតិ គប្បីសោយ​រាជសម្បត្តិ ប្រកបដោយ​ធម៌ ដូច្នេះហើយ ព្រះអង្គ​ប្រជុំជាតកថា

តទា គន្ធតិន្ទុកទេវតា អហមេវ អហោសឹ គន្ធតិន្ទុកទេវតា ក្នុងកាលនោះ គឺតថាគត នេះឯង ។

ចប់ គន្ធតិន្ទុកជាតក ៕

​(ជាតកដ្ឋកថា សុត្តន្តបិដក ខុទ្ទកនិកាយ ជាតក បកិណ្ណកនិបាត បិដលេក ៦០ ទំព័រ ២១៥)

ដោយ ស.ដ.វ.ថ.

1 2 3 66